Το θυμωμένο παιδί

Το θυμωμένο παιδί

Το θυμωμένο παιδί

Ο θυμός, όπως και όλα τα υπόλοιπα συναισθήματά μας, υπάρχει από την πρώτη βρεφική ηλικία, και αρχίζει να αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική πρόκληση για τους γονείς κατά την νηπιακή ηλικία, όπου ξεκινούν και οι πρώτες πεισματικές διεκδικήσεις του παιδιού αλλά και η αντίστοιχη δυσανασχέτηση και αγανάκτηση του γονιού.

Συμβουλές υγείας και φροντίδας για βρέφη και παιδιά

Μπορούμε να εντοπίσουμε διαφορετικά ερεθίσματα του παιδικού θυμού, όπως για παράδειγμα τα πολλαπλά αισθητηριακά ερεθίσματα, την αισθητηριακή υπερφόρτωση όπως λέμε, που οδηγεί το παιδί σε ένα έντονο αίσθημα κόπωσης αλλά και θυμού. Ακόμη, στη νηπιακή ηλικία συναντούμε κάποια παιδιά με γλωσσική καθυστέρηση, που μη μπορώντας να γίνουν απολύτως κατανοητά αντιδρούν με εκρήξεις θυμού. Φυσικά, υπάρχουν και οι εκρήξεις θυμού που προέρχονται απο τα δυναμικά της οικογένειας, από την αλληλεπίδραση μεταξύ των μελών της οικογένειας, από τα πρότυπα συμπεριφοράς που εμείς οι ίδιοι διδάσκουμε στα παιδιά μας.

Μια σημαντική πρόκληση για κάθε γονιό είναι να αντιληφθεί πως ο θυμός του παιδιού μας δεν κάτι “κακό» αλλά αντίθετα, κάτι θεμιτό, ένα σημαντικό εργαλείο επικοινωνίας. Αξίζει να γνωρίζετε πως ο θυμός δεν είναι πρωτογενές συναίσθημα, με απλά λόγια έρχεται να “κουκουλώσει” ένα άλλο πρώτο συναίσθημα θλίψης, απογοήτευσης, απόγνωσης ακόμη και εγκατάλειψης. Οι γονείς δυσκολεύονται συχνά στο να αποδεχθούν τον θυμό του παιδιού τους σαν ένα φυσιολογικό συναίσθημα, που έρχεται να ρίξει φως σε βαθύτερες συναισθηματικές του διεργασίες.

Πίσω από τον παιδικό θυμό συχνά βρίσκεται ο φόβος της εγκατάλειψης, όπως για παράδειγμα συναντάμε τέτοιες εκρήξεις θυμού μετά τον ερχομό του δεύτερου παιδιού ή ακόμη όταν ο ένας από τους δύο γονείς βιώνει μια σημαντική απώλεια στη ζωή του, όταν ο γονιός αποσταθεροποιείται και το παιδί από τη μια φοβάται κι από την άλλη θυμώνει μαζί του. Σε τέτοιες στιγμές, οι εκρήξεις θυμού εδώ μπορούν να λεκτικοποιηθούν: “Εδώ είμαι, κοίταξέ με!”. Ακόμη, οι σημαντικές αλλαγές, το άγχος, η ανασφάλεια, μια αίσθηση πως “δεν τα καταφέρνω καλά” ή ακόμη το αίσθημα απόρριψης από φίλους μπορούν να φέρουν ξεσπάσματα θυμού μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.

Ας δούμε όμως τι μπορεί να κάνει ο γονιός πριν, κατά την διάρκεια αλλά και μετά την έκρηξη του παιδιού, βοηθώντας το να αναγνωρίζει και να μάθει να διαχειρίζεται τα συναισθήματά του.

Πώς θα προλάβουμε τις εκρήξεις θυμού;

Βλέποντας το παιδί μας να εκφράζει θυμό σε τακτά χρονικά διαστήματα, χρειάζεται να αρχίζουμε να παρατηρούμε προσεκτικά τις συναισθηματικές του αντιδράσεις. Οι εκρήξεις συμβαίνουν σε συγκεκριμένες ώρες και ημέρες; Υπάρχουν συγκεκριμένα άτομα στον χώρο; Έτσι, αποκτούμε μια αντίληψη των πρόδρομων σημαδιών θυμού, ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε σταδιακά την κλιμάκωση του θυμού κι έπειτα, μιλώντας με το παιδί μας να το βοηθήσουμε να αντιληφθεί και το ίδιο τι του συμβαίνει.

Τα όρια που ως γονείς βάζουμε, όπως για παράδειγμα το ποιες συμπεριφορές είναι επιτρεπτές στην οικογένειά μας, αποτελούν θεμέλιο λίθο στον τρόπο που το παιδί μας θα μάθει να διαχειρίζεται τον θυμό του.

Κατά τη διάρκεια της έκρηξης

Είναι θεμελιώδες να μην μας ενδιαφέρει ως γονείς «τι θα πει ο κόσμος». Πολλοί γονείς περνούν διπλά μηνύματα στο παιδί τους εξαιτίας της ντροπής που αισθάνονται όταν εκείνο εκρήγνυται. Προσπαθήστε να διατηρήσετε έναν ήρεμο τόνο φωνής αλλά και μια ψύχραιμη στάση σώματος, χαμηλώστε το ύψος σας και σταθείτε στο ύψος του παιδιού, λέγοντας πολύ λίγα λόγια και πολύ συγκεκριμένα «αυτό που κάνεις είναι λάθος». Οι ταμπέλες δε βοηθούν καθόλου το παιδί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του, αντιθέτως το οδηγούν στο να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως «το νευρικό παιδί», «το κακό παιδί». Πάντοτε χρειάζεται να χαρακτηρίζουμε τη συμπεριφορά και όχι το παιδί μας, «η συμπεριφορά σου ήταν άσχημη, ήταν λάθος». Και τέλος, μην στέλνετε το παιδί σας στο δωμάτιό του, η στιγμή του θυμού δεν είναι μια στιγμή απομόνωσης αλλά μια στιγμή επικοινωνίας. Σταθείτε κοντά του, αν το επιτρέπει το ίδιο αγκαλιάστε το, μείνετε παρόντες και βοηθήστε το να αντιληφθεί τι του συμβαίνει, «καταλαβαίνω πως έχεις θυμώσει, θέλεις να βρούμε μαζί τι σε θύμωσε;».

Μετά τις εκρήξεις

Οι στιγμές που ακολουθούν την έκρηξη αποτελούν ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι, ώστε να μην ενισχύσουμε τις χειριστικές συμπεριφορές των παιδιών μας. Αρχικά, δεν ικανοποιούμε το αίτημα του παιδιού, ώστε να μην υπάρξει η σύνδεση «φωνάζω/ χτυπιέμαι= κερδίζω αυτό που θέλω». Έπειτα, εκφράζουμε τα συναισθήματά μας στο παιδί μας, «με στεναχώρησε η συμπεριφορά σου, με έκανε να νιώσω άσχημα». Φυσικά, πολύτιμοι συνοδοιπόροι μας στο να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να διαχειρίζονται το θυμό τους είναι το παιχνίδι ρόλων αλλά και το διάβασμα παραμυθιών. Μέσα από το παιχνίδι ρόλων τα παιδιά βοηθιούνται να εκφραστούν και εμείς να αντιληφθούμε πώς βλέπουν τον κόσμο γύρω τους.

Όταν εμείς οι ίδιοι κάνουμε έναν λάθος χειρισμό πάνω στον δικό μας θυμό είναι εξαιρετικά σημαντικό να ζητάμε συγγνώμη στο παιδί μας και να αναγνωρίζουμε το λάθος μας, «ήταν λάθος που σου φώναξα».

Είναι αλήθεια πως η δική μας βίαιη συμπεριφορά, οι συνεχείς φωνές, η «ξυλιά στον πωπό», γεννούν μια παθολογία μέσα στην οικογένεια και οδηγούν το παιδί μας στην υιοθέτηση ίδιων συμπεριφορών στις δικές του σχέσεις.

Εμείς οι ίδιοι, λοιπόν, η ποιότητα της σχέσης του ζευγαριού αλλά και η αλληλεπίδρασή μας με τους ανθρώπους γύρω μας περνούν στο παιδί μας το ουσιαστικότερο μήνυμα για την αναγνώριση, την έκφραση και την διαχείριση των συναισθημάτων του.

Πηγή:    mothersbird.gr

Share.

Αφήστε το σχόλιο σας